Lý do phổ biến nhất khiến người ta bỏ việc tự làm sữa hạt không phải vì khó mà vì phần rửa. Sau hai ba lần phải cọ máy xay và giặt túi lọc lúc bảy giờ sáng thì thói quen tự tắt. Chọn đúng bộ dụng cụ và biết mấy mẹo rửa nhanh giải quyết gần hết chuyện đó. Bài này nói bộ tối thiểu, có nên mua máy chuyên dụng, và cách rửa gọn trong hai phút.
Bộ dụng cụ tối thiểu
Một máy xay là thứ duy nhất bắt buộc. Loại nào cũng được.
Máy xay sinh tố thông thường làm được. Không cần loại công suất lớn.
Máy công suất lớn xay mịn hơn. Nên bã ít và sữa nhiều hơn.
Một túi lọc hoặc khăn màn. Túi vải mịn tiện hơn khăn.
Túi lọc chuyên dụng không đắt. Và bền nhiều năm.
Rây mịn cũng dùng được. Nhưng lọc kém hơn túi.
Một nồi đáy dày để đun. Nồi mỏng làm sữa cháy đáy.
Nồi cao và rộng miệng để đỡ trào. Sữa đậu nành trào rất nhanh.
Một cái phễu để rót vào chai. Đỡ đổ.
Chai thủy tinh có nắp. Hai ba chai là đủ.
Một thìa gỗ dài để khuấy. Khuấy tới đáy nồi.
Không cần cân. Đong bằng bát là đủ.
Tổng chi phí ban đầu khá nhỏ. Nếu đã có máy xay.
Bộ này làm được mọi loại sữa hạt trong site. Không có món nào trong danh mục này đòi thiết bị riêng, nên nếu trong bếp đã có máy xay thì chỉ cần mua thêm một túi lọc.
Máy chuyên dụng có cần không
Máy làm sữa hạt gộp xay và đun. Đó là tiện lợi chính.
Nó tự đun nên không phải trông nồi. Bớt được khâu dễ hỏng nhất.
Nhiều loại tự rửa sơ. Giảm việc rửa.
Nhưng nó chỉ làm được một việc. Máy xay làm được nhiều việc.
Giá cao hơn máy xay thường. Tính vào khi chọn.
Dung tích thường nhỏ. Một lít hoặc hơn chút.
Nhà uống nhiều thì phải chạy hai lượt. Kiểm dung tích trước khi mua.
Nó chiếm chỗ trên bàn bếp. Bếp chật thì cân nhắc.
Mua nếu làm sữa từ ba lần một tuần. Dưới mức đó thì máy xay đủ.
Không mua vì thấy tiện trên quảng cáo. Mua vì đã làm đều và thấy mất công.
Thử với máy xay vài tuần trước. Rồi mới quyết.
Nếu bỏ sau hai tuần thì không cần máy. Vấn đề nằm ở thói quen chứ dụng cụ.
Máy ít dùng thì chiếm chỗ và phủ bụi. Như mọi thiết bị khác.
Thứ tự đúng là tạo thói quen trước rồi mới mua máy. Mua máy trước với hy vọng nó làm mình siêng thì thường ra một cái máy đứng góc bếp, còn làm đều bằng máy xay hai tháng rồi mua thì chắc chắn dùng tới.
Rửa nhanh trong hai phút
Tráng máy xay ngay sau khi đổ sữa ra. Đây là mẹo quan trọng nhất.
Cho nước vào cối rồi bật vài giây. Nó tự rửa phần lớn.
Đổ nước đó ra rồi tráng lại. Xong chín mươi phần trăm.
Bã khô bám vào thì rất khó rửa. Nên đừng để lâu.
Giặt túi lọc ngay khi còn ướt. Lộn ngược và xả nước mạnh.
Không dùng nước rửa bát cho túi. Nó bám mùi.
Chỉ dùng nước nóng và vò nhẹ. Đủ sạch.
Phơi túi lộn ngược cho khô hẳn. Túi ẩm thì mốc.
Luộc túi mỗi vài tuần. Nước sôi năm phút.
Ngâm nồi có sữa cháy đáy. Nước nóng mười phút rồi cạo.
Khuấy đều lúc đun thì không phải cạo. Phòng hơn chữa.
Rửa chai ngay sau khi uống hết. Sữa khô trong chai rất khó rửa.
Dùng bàn chải cổ dài cho chai. Rẻ và hiệu quả.
Tráng ngay là khác biệt giữa hai phút và mười phút. Rửa trong lúc máy còn ướt thì gần như không mất công, còn để tới chiều thì bã đã khô thành lớp và phải cọ — nên phần lớn cảm giác mất công đến từ việc để lâu chứ từ bản thân việc rửa.
Giữ dụng cụ bền
Không xay đá cứng trong máy xay yếu. Lưỡi và cối chịu không nổi.
Không xay liên tục quá một phút. Để máy nghỉ giữa các mẻ.
Không xay nước đang nóng. Hơi nở làm bung nắp.
Để nước ấm chứ nóng. An toàn cho cả máy lẫn người.
Không đổ quá vạch tối đa. Máy quá tải.
Xay từng mẻ nhỏ. Máy bền hơn và xay mịn hơn.
Kiểm gioăng cối thường xuyên. Gioăng hỏng là rò nước.
Không ngâm cả máy trong nước. Chỉ rửa cối.
Lau khô phần chân máy. Nước vào động cơ là hỏng.
Thay túi lọc khi nó rách hoặc đổi màu. Nó là đồ tiêu hao.
Giữ nồi đun sữa riêng nếu được. Nó dễ bám mùi.
Không dùng miếng nhám thô cho nồi inox. Xước là chỗ bám.
Cất máy khô hẳn. Ẩm trong cối là mùi.
Dụng cụ bền thì thói quen bền theo. Máy xay kêu to hay túi lọc mốc là hai thứ làm người ta ngại lấy ra dùng, nên giữ chúng sạch và khô cũng là giữ cho việc tự làm sữa không bị bỏ.
Sắp xếp để việc này không mất công
Để dụng cụ ở một chỗ cố định. Lấy ra là đủ bộ.
Để gần bồn rửa. Rửa ngay sau khi dùng.
Ngâm hạt từ tối thành thói quen. Gắn vào lúc dọn bếp.
Dùng một hũ ngâm cố định. Thấy hũ là nhớ.
Làm cùng lúc với việc khác. Trong lúc nấu bữa tối.
Làm buổi tối thay vì buổi sáng. Buổi tối có thời gian hơn.
Làm mẻ đủ hai ngày. Bớt số lần phải làm.
Đong bằng cùng một cái bát. Không phải cân.
Ghi tỷ lệ lên giấy dán tủ. Đỡ phải nhớ.
Rửa trong lúc sữa đang đun. Tận dụng thời gian chờ.
Chia việc cho người trong nhà. Người này ngâm người kia xay.
Bỏ một tuần cũng không sao. Tuần sau làm lại.
Mua loại làm sẵn cho tuần bận. Không phải chuyện được mất.
Thói quen bền là thói quen gắn vào việc đã có. Ngâm hạt lúc dọn bếp buổi tối và rửa máy lúc sữa đang đun — hai chỗ đó không thêm thời gian vào ngày, và đó là lý do chúng giữ được lâu hơn mọi quyết tâm.
