Cháo là món sáng mà gần như ai cũng nấu được, và cũng vì thế mà nó hay bị nấu qua loa rồi thành một nồi nhạt. Ba thứ quyết định nồi cháo: tỷ lệ gạo nước, nguồn vị nền, và thứ rắc lên lúc múc ra. Bài này nói ba thứ đó, cách rút thời gian nấu bằng cơm nguội, và bốn kiểu cháo đậu xoay vòng được cả tuần.
Tỷ lệ và cách nấu
Một phần gạo với tám tới mười phần nước. Cho cháo loãng vừa.
Thích đặc thì sáu phần nước. Thích loãng thì mười hai.
Cháo đặc lại khi nguội. Nên nấu loãng hơn mức muốn.
Vo gạo rồi ngâm hai mươi phút. Nấu nhanh hơn và nhừ đều.
Rang gạo khô trước khi nấu. Cháo thơm hẳn và hạt không nát.
Đun sôi rồi hạ lửa nhỏ. Sôi mạnh thì trào và cháy đáy.
Khuấy vài lần trong lúc nấu. Nhất là lúc gần nhừ.
Nấu chừng bốn mươi phút từ gạo sống. Tùy loại gạo.
Dùng nồi đáy dày. Cháo cháy đáy rất nhanh.
Không đậy kín hoàn toàn. Để hé cho khỏi trào.
Thêm nước nóng nếu cạn. Nước lạnh làm hạt chai.
Nêm sau khi cháo đã nhừ. Nêm sớm thì hạt lâu nở.
Trộn gạo tẻ với chút gạo nếp. Cháo sánh hơn.
Nồi đáy dày và lửa nhỏ là hai điều kiện chính. Mọi nồi cháo cháy đáy hay trào ra bếp đều thiếu một trong hai, và cả hai đều không đòi thêm công gì ngoài việc hạ lửa xuống sau khi sôi.
Nấu nhanh từ cơm nguội
Cơm nguội nấu cháo nhanh hơn nhiều. Mười lăm phút là nhừ.
Đây là cách hợp cho buổi sáng. Gạo sống thì nên nấu từ tối.
Một bát cơm với ba bát nước. Tỷ lệ khởi đầu.
Bóp tơi cơm trước khi nấu. Để không vón cục.
Đun sôi rồi hạ lửa và khuấy. Cơm tan dần.
Khuấy nhiều thì cháo sánh hơn. Ít khuấy thì còn hạt.
Cơm nguội để tủ lạnh thì tốt nhất. Hạt đã se nên tan đều.
Cơm gạo lứt nấu cháo lâu hơn. Nhưng cháo đậm hơn.
Dùng nước dùng thay nước lã. Cháo đậm hẳn.
Nước ngâm nấm rất hợp. Cho vị nền.
Thêm đậu luộc sẵn vào cuối. Cho đạm mà không phải nấu lâu.
Nấu tối rồi sáng hâm cũng được. Thêm nước khi hâm.
Cháo hâm lại thì đặc lại nhiều. Chuẩn bị sẵn nước nóng.
Cơm nguội là lý do nên nấu dư cơm buổi tối. Dư đúng một bát thì sáng hôm sau có nồi cháo trong mười lăm phút, và đó là cách dùng phần cơm thừa hợp lý nhất.
Bốn kiểu cháo đậu
Cháo đậu xanh là kiểu quen nhất. Đậu xanh cà vỏ tan gần hết.
Nấu cùng gạo từ đầu. Nó nhừ cùng lúc.
Cháo đậu xanh ăn với muối mè. Hoặc với chút đường tùy vùng.
Cháo đậu đỏ đặc hơn và ngọt hơn. Ngâm đậu từ tối.
Cháo đậu đen cho màu và vị đậm. Cũng cần ngâm trước.
Cháo đậu trắng hoặc đậu gà. Kiểu ít gặp mà rất no.
Nấu đậu riêng rồi cho vào cuối. Nếu không muốn đậu nát.
Hoặc nấu chung cho đậu tan. Cháo sánh hơn.
Thêm nấm vào cả bốn kiểu. Cho vị nền.
Thêm khoai hoặc bí đỏ. Cho ngọt tự nhiên.
Đổi kiểu theo ngày. Bốn kiểu là đủ cho một tuần.
Luộc sẵn đậu cuối tuần. Chia phần rồi trữ.
Có đậu luộc sẵn thì cháo nấu trong mười phút. Đây là mẹo chính.
Bốn kiểu này dùng chung một cách nấu. Chỉ đổi loại đậu, nên không phải học công thức mới mà chỉ cần luộc sẵn ba bốn loại đậu vào cuối tuần rồi xoay vòng.
Nêm cho cháo không nhạt
Cháo nhạt vì thiếu nền chứ thiếu muối. Đây là chẩn đoán đúng.
Nấu bằng nước dùng nấm. Cách hiệu quả nhất.
Hoặc thả nấm khô vào nấu cùng. Nó nhả vị trong lúc nấu.
Thêm chút nước tương lúc gần xong. Cho cả mặn lẫn đậm.
Thêm chút muối để vị nổi. Muối làm ngọt của gạo rõ hơn.
Rắc tiêu lúc múc ra. Nó làm cháo dậy mùi.
Hành lá và ngò thái nhỏ. Rắc lên mặt.
Hành phi và dầu hành. Một thìa nhỏ.
Gừng thái sợi cho ngày lạnh. Hoặc khi mệt.
Đậu phộng rang giã cho giòn. Bù kết cấu.
Vài lát ớt nếu thích. Để riêng nếu có trẻ nhỏ.
Quẩy hoặc bánh mì nướng ăn kèm. Cho món có gì để nhai.
Nếm trước khi múc ra. Cháo nguội đi thì nhạt hơn.
Thứ rắc lên quyết định nửa bát cháo. Cùng một nồi cháo trắng, bát có hành phi tiêu và đậu phộng khác hẳn bát không có gì — và phần đó mất mười giây.
Cháo cho ngày mệt và cho trẻ
Cháo là món dễ ăn khi mệt. Nhẹ bụng và ấm.
Nấu loãng hơn khi người mệt. Dễ nuốt hơn.
Thêm gừng cho ngày cảm lạnh. Cách quen của nhiều nhà.
Nêm nhạt hơn bình thường. Khi mệt thì vị đậm khó ăn.
Cháo đậu xanh được cho là mát. Nhiều nhà nấu khi nóng trong.
Cháo cho trẻ thì nấu nhừ hơn. Và nêm rất nhẹ.
Múc phần của trẻ ra trước khi nêm. Rồi nêm cho người lớn.
Không cho tiêu và ớt vào phần trẻ. Cắt riêng.
Xay nhuyễn cho trẻ nhỏ nếu cần. Tùy tuổi.
Thêm đậu hũ non cho mềm. Dễ ăn.
Nấu lượng nhỏ cho trẻ. Phần dư thường không dùng lại được.
Không để cháo ngoài lâu. Nó là món dễ hỏng.
Cháo nguội để quá hai giờ thì bỏ. Nhất là ngày nóng.
Đây là cách nấu chứ lời khuyên y tế. Chuyện ăn gì khi ốm, khi sốt hay khi trẻ đang bệnh thì theo hướng dẫn của bác sĩ; bài này chỉ nói cách nấu một nồi cháo dễ ăn.
