Buổi sáng trong nhà đông người thường có ba bốn thứ uống khác nhau: người uống cà phê, người uống trà, trẻ uống sữa, có người chỉ uống nước lọc. Pha lần lượt từng thứ thì mất cả buổi, còn ép mọi người uống một thứ thì không ai vui. Cách giải giống với cách nấu bữa sáng — chuẩn bị phần chung rồi để mỗi người tự lấy. Bài này nói cách bố trí đó và cách mời khách ghé sáng.
Chuẩn bị một khay chung
Đặt một khay cố định trên bàn. Mọi thứ uống ở đó.
Một ấm trà hãm sẵn. Nóng và đủ cho hai ba người.
Một bình nước lọc. Luôn có.
Một bình sữa hạt hoặc sữa đậu nành. Từ tủ lạnh.
Phin cà phê cho người uống cà phê. Ai uống thì tự pha.
Hoặc pha sẵn một bình cà phê. Nếu nhiều người uống.
Đường và mật để riêng. Ai muốn ngọt thì tự thêm.
Chanh cắt sẵn vài lát. Cho trà và nước lọc.
Vài loại ly khác nhau. Ly nóng và ly đá.
Ai dậy lúc nào tự lấy. Không phải chờ.
Người dậy sớm bày khay. Việc nhẹ.
Dọn khay sau bữa. Chia việc.
Ghi hôm nay có trà gì lên giấy nhỏ. Nếu nhà hay đổi.
Khay chung giải quyết chuyện giờ giấc lệch nhau. Nó cũng bỏ được việc người dậy đầu phải pha cho cả nhà rồi pha lại cho người dậy sau — mỗi người tự lấy phần mình.
Pha cho nhiều người
Hãm một ấm trà lớn thay vì pha từng ly. Nhanh hơn nhiều.
Vớt lá ra khi đủ. Để ấm không đắng dần.
Ủ ấm bằng khăn hoặc giỏ ủ. Giữ nóng cả buổi.
Pha cà phê bằng bình lớn nếu đông. Phin chỉ hợp một hai ly.
Hoặc pha phin đậm rồi pha loãng. Cách quen của quán.
Làm sữa hạt lượng gấp đôi. Khi nhà đông.
Đun nước sôi một lần cho nhiều việc. Trà, cà phê, tráng ly.
Dùng bình giữ nhiệt cho nước sôi. Đỡ đun lại.
Đá để riêng trong xô. Ai muốn lạnh thì tự cho.
Không pha sẵn đồ có đá. Nó loãng.
Chuẩn bị lượng theo số người thật. Dư thì phải bỏ.
Ghi lại lượng vừa đủ. Sau vài lần là biết.
Rửa dồn một lượt sau bữa. Đỡ công.
Pha một mẻ lớn luôn nhanh hơn pha nhiều lần nhỏ. Đun nước một lần, hãm một ấm, và để mọi người tự rót — đó là cách các hàng quán làm và nó áp được nguyên cho bếp nhà.
Trẻ nhỏ uống gì
Trẻ không uống cà phê và trà đặc. Điều này rõ ràng.
Sữa đậu nành hoặc sữa hạt. Lựa chọn quen thuộc.
Nước lọc là chính. Như với người lớn.
Nước trái cây thì pha loãng. Và uống ít.
Không cho nước ngọt buổi sáng. Trẻ đói nhanh và khó tập trung.
Sinh tố loãng cũng là lựa chọn. Có chất hơn nước ép.
Sữa ấm vào mùa lạnh. Dễ uống hơn.
Để trẻ chọn giữa hai thứ. Chứ hỏi mở.
Ly riêng của trẻ. Trẻ thích có đồ riêng.
Không ép uống hết. Uống theo nhu cầu.
Trà thảo mộc nhẹ thì tùy nhà. Hỏi bác sĩ nếu không chắc.
Không dùng đồ uống thay bữa của trẻ. Trẻ cần ăn.
Ghi lại thứ trẻ chịu uống. Rồi giữ.
Chế độ ăn uống của trẻ thì theo tư vấn bác sĩ. Bài này nói cách bố trí buổi sáng trong nhà; còn loại đồ uống và lượng phù hợp theo tuổi, nhất là với trẻ ăn chay, thì nên hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
Khách ghé buổi sáng
Hỏi khách uống gì trước. Đừng tự pha rồi mới hỏi.
Đưa hai ba lựa chọn. Trà, cà phê, nước lọc.
Nói rõ nhà có sữa hạt chứ sữa bò. Nếu khách hỏi.
Không giải thích dài về chuyện ăn chay. Trừ khi khách hỏi.
Không mời khách ăn chay theo. Chỉ mời món có sẵn.
Có sẵn trà là đủ cho phần lớn khách. Trà hợp với gần như ai.
Nước lọc luôn là lựa chọn lịch sự. Đừng coi nhẹ.
Nếu khách quen uống cà phê sữa bò thì nói trước. Để khách chọn.
Chuẩn bị một ít bánh hoặc trái cây. Kèm đồ uống.
Bày ra khay cho gọn. Trông chỉn chu mà không cầu kỳ.
Không cần bộ ấm chén đắt tiền. Sạch và gọn là đủ.
Rót vừa ly chứ đầy tràn. Dễ cầm hơn.
Hỏi lại xem khách có muốn thêm không. Một lần là đủ, đừng ép.
Hỏi trước là cách lịch sự và cũng là cách tránh lãng phí. Pha sẵn một ly cà phê sữa cho khách vốn uống trà thì vừa phí vừa làm khách ngại từ chối, nên một câu hỏi ngắn giải quyết cả hai.
Chi phí và thói quen
Tự pha ở nhà rẻ hơn mua ngoài nhiều. Nhất là cà phê.
Ghi chi tiêu đồ uống một tháng. Cả mua ngoài lẫn nguyên liệu.
Con số đó thường làm người ta bất ngờ. Nhất là với người mua mỗi sáng.
Nhưng đừng cắt hẳn việc mua ngoài. Nó cũng là một thú vui.
Giảm từ mỗi ngày xuống hai ba lần một tuần. Nhịp bền hơn.
Đầu tư một bình giữ nhiệt tốt. Nó trả lại nhanh.
Mua nguyên liệu lượng vừa. Trà và cà phê để lâu thì nhạt.
Mua cà phê ở chỗ rang gần nhà. Tươi hơn và thường rẻ hơn.
Trà thì mua lượng nhỏ và mua thường. Cùng lý do.
Không cần nhiều loại. Hai ba loại dùng thật.
Bỏ loại nào cả năm không hết. Nó đã nhạt rồi.
Ghi lại loại nào nhà uống hết nhanh. Mua lại loại đó.
Chia việc pha cho người trong nhà. Không để một người làm mãi.
Thói quen bền là thói quen không đòi hoàn hảo. Pha ở nhà bốn ngày và mua ngoài ba ngày vẫn tiết kiệm rõ so với mua mỗi ngày, mà nó không biến buổi sáng thành việc phải cố gắng.
